پرسش و پاسخ به مناسبت ولادت امام زمان (عج)

نویسنده: استاد محمد مهدی زارعی گلپایگانی

برای مشاهده به ادامه مطلب رجوع کنید…

سوال: شيعيان و پيروان اهل بيت عليهم السلام در دوران غيبت كبري چه وظائفی بر عهده دارند؟

جواب: در دوران غیبت کبری وظائف گوناگونی متوجه شیعیان و معتقدان به مکتب تشیع است که به طور اختصار به آن می پردازیم.
1- معرفت نسبت به امام عصر عج
در اهمیت این وظیفه همین بس که  پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: « هر كس بميرد و امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است .» (بحار الانوار، ج 8، ص 368)
2- تمسك به ريسمان ولايت اهل بيت عليهم السلام
در این باره امام صادق عليه السلام فرمودند: «طوبي لشيعتنا المتمسكين بحبلنا في غيبة قائمنا؛  خوشا به حال شيعيان ما! آنان كه در زمان غيبت قائم ما به ريسمان [ولايت] ما تمسك مي جويند .» ( كمال الدين،  ج 2، باب 34، ح 5 )
3- انتظار فرج
يكي از وظايف مهم مردم در عصر غيبت، انتظار فرج است . رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: «افضل اعمال امتي انتظار الفرج؛ با فضيلت ترين اعمال امت من، انتظار فرج است .» (بحار الانوار، ج 50، ص 317)
4- تهذيب نفس و اصلاح فردي
يكي از وظايف مهم منتظران دولت حق، پارسائي و آراستگي به اخلاق خوب و پسنديده است . امام صادق عليه السلام فرمود: «من سره ان يكون من اصحاب القائم، فلينتظر وليعمل بالورع و محاسن الاخلاق، و هو منتظر؛ هر كس شادمان مي گردد از اينكه از ياران حضرت مهدي عليه السلام باشد، بايد منتظر باشد و به پرهيزكاري و اخلاق نيكو رفتار نمايد و او منتظر [واقعي ] است .» (غيبت نعماني، ص 200، ح 16)

5- اصلاح اجتماعي
منتظران مصلح هم خود صالح هستند وهم به قدر توان و ظرفیت خویش به اصلاح گری می اندیشند و  در برابر آحاد جامعه اسلامي احساس مسؤوليت دارند .
امام باقر عليه السلام در بيان وظايف شيعيان در دوران غيبت فرمودند: «ليعن قويكم ضعيفكم و ليعطف غنيكم علي فقيركم ولينصح الرجل اخاه النصيحة لنفسه
توانمندان شما بايد به ضعيفانتان كمك كنند و اغنياء شما بايد به فقرايتان مهرباني كنند، هر كس بايد برادر [ديني] اش را نصيحت كند، نصيحتي كه به نفع برادرش باشد .» (بشارة المصطفي لشيعة المرتضي، ص 113)
نباید از یاد ببریم که اگر همه منتظران وظیفه خود را در باب  اجراي امر به معروف و نهي از منكر عملی کنند، قدم هاي اوليه براي نيل به جامعه ايده آل و مطلوب مهدوي برداشته مي شود .

6- آمادگي نظامي براي ظهور امام زمان عليه السلام
به تصريح روايات، آماده كردن سلاح و كسب مهارت نظامي كه مناسب با هر عصري باشد، براي شركت در سپاه حضرت مهدي عليه السلام از وظايف منتظران است .
امام صادق عليه السلام فرمود: «ليعدن احدكم لخروج القائم عليه السلام و لو سهما، فان الله تعالي اذا علم ذلك من نيته رجوت لان ينسئ في عمره حتي يدركه (فيكون من اعوانه و انصاره)؛ هر يك از شما بايد براي خروج حضرت قائم عليه السلام هر چند به اندازه يك تير، مهيا كند . هر گاه خداي تعالي چنين نيتي از او ببيند، اميدوارم عمرش را طولاني كند تا آن حضرت را درك كند (و در زمره ياران و همراهانش قرار گيرد) .» (بحارالانوار، ج 52، ص 366)

7- ياد حضرت ولي عصر عليه السلام
امام كاظم عليه السلام درباره غيبت امام زمان عليه السلام فرمود: «يغيب عن ابصار الناس شخصه ولا يغيب عن قلوب المؤمنين ذكره ؛ خودش از ديدگان مردم پنهان مي شود ولي ياد او از دل هاي مؤمنان مخفي نمي شود .» (كمال الدين، ج 2، ص 221)
شایسته است  شیعه منتظر مولایش را از یاد نبرد و در اماکن گوناگون  و زمان های مختلف به یاد آن حضرت و جایگاه رفیع ایشان در نزد پروردگار و انتظاراتشان از شیعیان باشد.از جلوه های برجسته این یادکردن و از خاطر نبردن خواندن دعاي ندبه و حضور در مجالس مرتبط با حصرت است.
این وظیفه بخصوص آن گاه بر دوش انسان منتظر سنگینی می کند که به یاد بیاورد که آن حضرت  شییعیانشان را فراموش نمی کنند و مي فرمايند:
«انا غير مهملين لمراعاتكم و لا ناسين لذكركم ؛ ما از رسيدگي به حال شما كوتاهي نمي كنيم و ياد شما را از خاطر نمي بريم .» (احتجاج، ج 2، ص 598)

8- محبت به حضرت مهدي عليه السلام
این محبت  افزون بر این که راه وصول به خدا و کلید رهایی از رذائل اخلاقی است،  مزد رسالت پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله نیز هست: «قل لا اسئلكم عليه اجرا الا المودة في القربي؛ بگو من از شما در برابر رسالتم مزدي طلب نمي كنم، به جز دوستي و مودت نسبت به اهل بيتم .» (شوري/23)
9- اندوهگين بودن در فراق حضرت
بديهي است كه علاقمندان به امام زمان عليه السلام در روزگار غيبت، از فراق و دوري او اندوهگين هستند و اين حزن و اندوه را به گونه هاي مختلفي بروز مي دهند .
سدير صيرفي  از اصحاب امام صادق ع  اندوه آن حضرت را در فراق حضرت مهدی عج  چنین گزارش می کند:« او همچون مادر فرزند از دست داده، مي گريست، اندوه از گونه هاي مباركش پيدا بود و رنگ چهره اش تغيير كرده بود . اشك هاي او لباسش را خيس كرده بود و در اين حالت مي گفت: مولاي من! غيبت تو، خواب را از چشمانم ربوده و زمين را بر من تنگ نموده و آسايش دلم را از من گرفته است . مولاي من! غيبت تو، بلا و مصيبت مرا به فاجعه هاي ابدي پيوند داده است .» (كمال الدين، ج 2، باب 34، ص 21)
10- دعا براي فرج امام زمان عليه السلام
در روايات معصومين عليهم السلام دعا براي فرج امام زمان عليه السلام به عنوان يكي از عوامل نجات انسان ها در دوران پر خطر و هلاكت بار غيبت كبري مطرح شده است .

امام حسن عسكري عليه السلام فرمود: «والله ليغيبن غيبة لا ينجوا فيها من الهلكة الا من ثبته الله عزوجل علي القول بامامته ووفقه فيها للدعاء بتعجيل فرجه؛  به خدا سوگند كه او غيبتي [سخت ] مي كند . در آن غيبت، از هلاكت نجات نمي يابد مگر كسي كه خداي عزوجل او را بر قول به امامت آن حضرت ثابت بدارد و او را در عصر غيبت بر دعاي به تعجيل فرج او موفق بدارد .» (كمال الدين، ج 2، ص 260)
از سوي ديگر امام زمان عليه السلام در موارد زيادي شيعيان را به دعاي براي فرج  توصيه كرده اند ، ازجمله در توقيع اسحاق بن يعقوب : «واكثروا الدعاء بتعجيل الفرج فان ذلك فرجكم؛ براي تعجيل در فرج، زياد دعا كنيد كه همانا آن فرج شماست .» (كمال الدين، ج 2، ص 361)
در این میان توجه به دعاهای مأثور بویژه  دعاي ندبه و دعاي عهد و زیارت آل یاسین برجستگی خاصی دارد.

اللهم عجل لولیک الفرج